Mercimek nohut şekil, Türk mutfağının en pratik ve ekonomik atıştırmalıklarından biridir. Basit malzemelerle hazırlanmasına rağmen, tekstür ve tat açısından dikkat gerektiren bir yapı vardır. Bu atıştırmalık, protein açısından zengin olması ve uzun süre saklanabilmesi nedeniyle evde hazırlamaya ideal bir seçimdir.
Mercimek nohut şeklin başarısı, malzeme seçiminden başlayarak pişirme sıcaklığına kadar her aşamada özen gösterilmesine bağlıdır. Özellikle kıvam kontrolü ve şekillendirme aşamasında karşılaştığınız zorluklar, deneyim kazandıkça azalacaktır.
Mercimek nohut şekil için kullanılan temel malzemeler şunlardır: kırmızı mercimek, nohut, bulgur, tuz, biber ve su. Malzemelerin oranı, son ürünün tekstürünü doğrudan etkilemektedir.
Standart ölçüler:
Mercimek ve nohut oranı 1:1 tutmak, her iki malzemenin özelliğini dengede korur. Mercimek kolay pişer ve yumuşak bir yapı sağlarken, nohut şekile sertlik ve yapışmama özelliği kazandırır. Bulgur miktarını azaltırsanız, daha yumuşak bir kıvam elde edersiniz; artırırsanız daha kuru ve kırılgan bir sonuç çıkar.
Mercimek ve nohutun ayrı ayrı hazırlanması gerekir, çünkü pişirme süreleri farklıdır. Kırmızı mercimek 15-20 dakikada pişerken, nohut 45-60 dakika sürer.
Nohut hazırlığı: Kuru nohutları ön gece soğuk suda ıslatın. Ertesi gün tuz ilave edilmiş kaynayan suda, yumuşak ama bütün kalacak şekilde pişirin. Konserve nohut kullanırsanız, bu adımı atlayabilir ve direkt olarak kuru nohutun ağırlığınca konserve nohut (süzülerek) kullanabilirsiniz.
Mercimek pişirimi: Mercimekleri çalı su ile yıkayın. Tuz ilavesiz su içinde, kısık ateşte 15-20 dakika pişirin. Mercimeğin tamamıyla yumuşaması önemlidir; aksi takdirde şekil homojen olmaz. Pişerken her 5 dakikada bir karıştırın ve su seviyesini kontrol edin.
Mercimek ve nohut piştikten sonra, hemen birleştirme yapmayın. İlk olarak biraz soğumalarını bekleyin. Soğuk karışım, şekillendirme sırasında çatlamaya daha az eğilimli olacaktır.
Soğanan ince kıyılmış hale getirerek, soğuk yağ veya zeytinyağında kısık ateşte 2-3 dakika yumuşatın. Bu sayede soğanın ham tadı maskelenir. Biber salçasını da bu aşamada ekleyin ve karıştırın.
Pişmiş mercimek ve nohutları bir kapta birleştirin. Soğan-biber karışımını ekleyip iyice karıştırın. Bulguru son olarak ilave edin ve 2-3 dakika kalmasını sağlayıp, iyice karma hale getirin. Karışım, hafif nemli ama yapışkan olmayan bir yapıda olmalıdır. Eğer çok ıslak görünüyorsa, 1 yemek kaşığı bulgur daha ekleyebilirsiniz.
Mercimek nohut şekli, üç temel yöntemle hazırlanabilir: fırında pişirme, tencerede kızartma ve buharında pişirme.
Fırında Pişirme (En Sağlıklı Yöntem): Karışımı ıslak ellerinizle, fındık veya ceviz büyüklüğünde toplar haline getirin. Yağlı bir tepsiye sıra sıra dizin. Hafif zeytinyağı ile yüzeyini fırçalayın. 180°C ön ısıtılmış fırında, 25-30 dakika altın sarısı rengi alana kadar pişirin. Yarı pişme noktasında (15. dakika), tepsiye hafif sallamayı unutmayın.
Tencerede Kızartma (Geleneksel Yöntem): Derin bir tencereye yüksek yanına kadar zeytinyağı dökün. Ateşi ortaya ayarlayın ve şekillerin kızarması için bekleyin. Her bir şekili 2-3 dakika kızartın. Renginin koyu kahverengi olması, içinin tamamen piştiğinin göstergesidir. Soğanmış kağıt havlu üzerine alın.
Buharında Pişirme (Düşük Yağ Seçeneği): Buharlı pota veya ıslak beze sarılı şekilleri kullanabilirsiniz. 20-25 dakika orta ateşte pişirin. Bu yöntem sağlıklı ancak daha az çıtır bir yapı verir.
Pişirme süresi, şekillerin büyüklüğüne göre değişebilir. Daha küçük şekiller 5-7 dakika daha hızlı pişecektir. Merkezdeki ısıyı kontrol etmek için, bir şekili kesmek ve içinin homojen olduğunu gözlemlemek yararlıdır.
Pişen mercimek nohut şekiller, oda sıcaklığında 2-3 gün dayanır. Buzdolabında kapalı bir kapta 5-7 gün saklanabilir. Daha uzun süre için dondurucuya koyabilirsiniz; donmuş şekiller 1-2 ay raf ömrüne sahiptir. Kullanmadan önce oda sıcaklığına gelmesini bekleyin veya isterseniz kızartma yöntemiyle tekrar çıtır hale getirebilirsiniz.
Mercimek nohut şekil, beslenme çantasında taşıması kolay, protein açısından zengin bir atıştırmalık olarak güvenli seçim kalacaktır. Ev ortamında başarılı bir şekilde hazırladıktan sonra, malzeme oranlarını kendi zevkinize göre ince ayar yapabilirsiniz.