Ev yapımı atıştırmalık barıları, ticari ürünlerin aksine koruyucu kimyasallar içermediği için daha kırılgan bir yapıya sahiptir. Özellikle meyve, fındık, çikolata ve tahıldan oluşan barılar, nem, oksijen ve böcek tehdidi altında hızla kalitesini kaybeder. Barının saklama meyve çinileri gibi açık hava ile temas halinde olması, yapısında bulunan yağların okside olmasına ve aromasının uçmasına neden olur.
Barı saklama işleminde temel amaç, ürünün nem içeriğini dengeli tutmak ve hava sirkülasyonunu kontrol etmektir. Meyve çinileri, barıların konulduğu açık kablar oldukları için bu iki faktörü sağlamakta yetersiz kalır. İçeride nem alması, dışarıda kuruyarak sertleşmesi veya kalıp oluşması gibi sorunlar meydana gelir.
Barıları korumanın en etkili yöntemi, hava geçirmez kaplar kullanmaktır. Cam veya plastik hava geçirmez kutular, nem ve böceklere karşı %95'e varan koruma sağlar. Barıları bu kapların içine yerleştirirken, aralarına porselen pirinç (silica gel) paketleri koymak nem kontrolünü güçlendirir. Her 15 gün içinde porselen pirinci kontrol etmek ve gerekirse değiştirmek ideal bir uygulamadır.
Hava geçirmez konteynerler içindeki barılar, oda sıcaklığında (18-22°C) 3-4 hafta dayanabilir. Daha uzun saklama süresi için buzluk (-18°C) tercih edilirse, saklama süresi 3 aylı dönemlere çıkabilir. Fakat buzluktan çıkarılan barıları hemen açmamak gerekir; oda sıcaklığına alındıktan sonra 30 dakika beklemek yüzey çiğlenme (kondenzasyon) sorununu ortadan kaldırır.
Vakum paketleme, barılar için en güvenli uzun vadeli saklama seçeneğidir. Oksijeni tamamen ortadan kaldırarak, yağlanma ve kalıplaşmayı %98 oranında engeller. Ev tipi vakum makineleri ile barıları plastik poşetlere yerleştirip hava alındıktan sonra ağızları kaynaklanabilir. Vakum paketlenmiş barılar, oda sıcaklığında 2 ay, soğuk ortamda 6 ay kadar saklanabilir.
Vakum paketleme sırasında dikkat edilmesi gereken nokta, barıların sıkışmadığından emin olmaktır. Çok sıkı paketleme, barının dış kaplamasını çatlatabilir ve iç yapısını bozabilir. Barılar arasına küçük kağıt parçaları yerleştirerek alan yaratmak faydalı bir pratiktir.
Tekli barıları kağıt ambalaja sarıp, ardından hava geçirmez kutulara koymak ekonomik bir alternatiftir. Beslenmiş kağıt (yağ geçirmez kağıt), barının yağ içeriğinden kaynaklanabilecek kaymayı önler. Her barı ayrı ayrı sarıldığında, çıkarılan barılardan kaynaklı nem artışı diğer barıları etkilemez.
Ek olarak, kutunun içinde nem emici yazmaçlar ya da kurutulmuş nohut torbacıkları kullanılabilir. Nohut, 15 günde bir yenilenmek şartıyla, porselen pirinç kadar etkili olmasa da doğal ve uygun fiyatlı bir seçenektir.
Barıları meyve çinileri gibi açık alanlarda saklamak, böcek istilasına açık kapı bırakır. Açık çini kullanmak durumundaysanız, üzerine mikro gözenekli kumaş veya tatlıcı ağını geçirmek temel bir koruma sağlar. Bu malzemelerin gözenekleri yeterince küçük olduğundan, evde yaygın olan karınca, hamamböceği ve tırtıllar geçemez.
Barıların konulduğu çininin etrafına yapışkanlı böcek tutucu bantlar yapıştırmak, çiniye tırmanmaya çalışan böcekleri yakalar. Bu yöntemi haftalık kontrol dönemleriyle birleştirmek, kontaminasyon riskini önemli ölçüde azaltır.
Barıları sakladığınız yer, serin, kuru ve karanlık olmalıdır. Pencere yakınında açık çinilere konulan barılar, güneş ışığından dolayı daha hızlı bozulur ve böcek tuzağı haline gelir. Mutfak dolabının iç kısımları, kontrol edilmiş sıcaklık ve ışık içerdiğinden ideal yerlerdir.
Barıları yerleştireceğiniz yerin aylık temizliği, kalıp sporlarını ve böcek yumurtalarını ortadan kaldırır. Çiniler ve kaplar, hafif sirkeli su ile silinmeli ve tamamen kurutulmalıdır.
| Saklama Yöntemi | Oda Sıcaklığında Süre | Soğuk Ortamda Süre | Böcek Koruması | Maliyet Düzeyi |
|---|---|---|---|---|
| Hava Geçirmez Konteyner | 3-4 hafta | 3 ay | Yüksek | Orta |
| Vakum Paketleme | 2 ay | 6 ay | Çok Yüksek | Düşük |
| Kağıt Ambalaj + Kutu | 2-3 hafta | 2 ay | Orta | Çok Düşük |
| Açık Meyve Çinisi | 3-5 gün | 1-2 hafta | Düşük | Düşük |
Barıları saklamaya koymadan önce, tamamen soğuması gerekir. Sıcak barılar, kapların içinde buharlaşmaya neden olarak yüzey nemlendirir. Barılar, pişirildi ise en az 2 saat oda sıcaklığında dinlendirilmelidir. Bu süre zarfında de nemlendiğini kontrol etmek açısından açık hava alması faydalıdır.
Soğuyan barıların üzerine toz ve kıl gibi kontaminantların yapışmaması için, saklamaya koymadan önce hafif bir pamuk bezle silinmesi uygun bir pratiktir. Beslenmiş kağıtla sarılan barılar, kağıt üzerindeki nemin 24 saat içinde buharlaşmasına izin verilmelidir.
Ev yapımı barıları koruma işlemi, basit materyallerle gerçekleştirilebilir. Eğer uzun vadeli saklama düşünüyorsanız, vakum paketleme en ekonomik ve etkili seçenektir. Kısa dönem (2-3 hafta) saklamalar için hava geçitmez konteyner yeterli olur. Meyve çinileri, barıların sunumu için güzel görünse de, saklama amacı için her durumda yeterli koruma sağlamaz.
Barıları saklarken takip etmeniz gereken ana ilke şudur: nem, hava ve ışık ne kadar az ise, barının kalitesi ve taze tadı o kadar uzun sürer. Bu rehberde sunulan yöntemlerden birini seçerek, hazırladığınız barıları israf olmadan tüketebilirsiniz.