Siyah susam cipsi, geleneksel Asya mutfağından ilham alan ve son yıllarda ev yapımı atıştırmalıklar arasında yerini alan bir üründür. Sıradan susam yerine siyah susam kullanılmasıyla hazırlanan bu kraker, hem beslenme değeri hem de lezzet profili açısından dikkat çekicidir.
Siyah susam, beyaz susamla karşılaştırıldığında daha yüksek mineral içeriğine sahiptir. Demir, kalsiyum ve magnezyum bakımından yaklaşık %15-20 daha fazla mikro besin barındırır. Ayrıca antioksidan maddeler bakımından da üstündür. Bu özellikler, siyah susam cipsi yapan kişileri çeken temel faktörlerdir.
Ev yapımı atıştırmalıklarda siyah susam cipsi tercih edilmesinin bir diğer nedeni, kontrollü bir şekilde içerik ve katkı maddesi belirlenebilmesidir. Satın alınan ürünlerde bulunan glisermonostearat veya polisorbit 80 gibi maddelerden uzak durmak mümkün olur.
Siyah susam cipsi yaparken kullanılacak malzemelerin kalitesi, final ürünü doğrudan etkiler. Siyah susam satın alırken taze ve nem içermeyen ürünleri seçmek önemlidir. Nemli susamlar, depolama sırasında küf oluşmasına neden olabilir.
Temel malzeme listesi şöyle sıralanabilir:
Malzemeleri karıştırmadan önce, siyah susamı hafif kuru tavada 1-2 dakika kavrulması önerilir. Bu işlem, susamın aromasını ortaya çıkarır ve ürünün yoğun lezzet profili oluşturmasını sağlar. Kavrulmuş susam, işlenmemiş şekline göre %25 daha güçlü aroma sunar.
Siyah susam cipsi hamuru, diğer ev yapımı kraker hamurlarından daha az suya ihtiyaç duyar. Çünkü susam yağ içeriği yüksektir ve bu, hamuru doğal olarak yapışkan hale getirir. Su ekleme işlemi, kademeli olarak yapılmalıdır.
Hamuru karıştırırken aşağıdaki adımları takip etmek faydalıdır:
Kıvamın doğru seviyesi, hamurdan bir avuç aldığınızda, parmağınıza yapışmadan şekilini koruyabilmesidir. Çok kuru hamur, cips yapıldığında kırılgan ve çabuk kırılan ürün verir. Çok nemli hamur ise düzgün şekil alamaz ve fırında eşit derecede pişmez.
Şekillendirme aşaması, siyah susam cipsi yapımında kritik bir noktadır. Hamuru açarken, kalınlığı 2-3 mm arasında tutmak ideal sonuç verir. Daha ince açılan hamur, fırında kızarma sırasında fazla su kaybedip aşırı krocant hale gelir. Daha kalın hamur ise iç kısım çiğ kalabilir.
Hamuru açmak için silikon mat veya pişirme kağıdı kullanılması, yapışmayı minimum düzeyde tutar. Eğer hamur açılırken yapışırsa, bol unla işlem gerçekleştirilebilir. Ancak fazla un eklemek, final ürünün susamlı tadını zayıflatır.
Kesim işlemi, aşağıdaki seçeneklerden biri ile yapılabilir:
Siyah susam cipsi, düşük-orta sıcaklıkta uzun süre pişirilmesi gereken bir üründür. Yüksek sıcaklıkta hızlı pişirme, dışarısını kavrulmuş ama içerisi çiğ bırakabilir.
Önerilen fırın ayarları:
| Parametre | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Sıcaklık | 160°C – 170°C | Sabit ve önceden ısıtılmış fırın gereklidir |
| Pişirme Süresi | 15-18 dakika | Boyut ve fırın tipine göre değişebilir |
| Tepsi Pozisyonu | Orta raf | Üst ve alt ısıdan eşit şekilde faydalanır |
| Tepsinin Dönüşü | 9. dakikada | Eşit renk için ön-arka ekseni döndürün |
Pişirme işlemi tamamlandığında, cipslerin renginin açık altın olması beklenir. Koyu kahverengi görüntü, aşırı pişme anlamına gelir ve acı tadın ortaya çıkmasını sağlar. Ürün fırından çıktığında sıcaktır ve henüz yumuşaktır; soğudukça sertleşir.
Pişmiş cipsleri hemen ambalaja koymamak, uzun ömürlü bir ürün elde etmek için gereklidir. Fırından çıkan siyah susam cipsi, en az 30-45 dakika oda sıcaklığında soğumalıdır. Sıcak haldeyken kapatmak, içerdeki buharın kapı açıp kapatmaya neden olur ve nemi tutmaya başlar.
Soğuduktan sonra, hava geçirmez bir kapta veya cam bidonlarda saklanabilir. Uygun koşullarda (oda sıcaklığında, kuruda), siyah susam cipsi 2-3 hafta crispliğini korur. Daha uzun süre muhafaza için buzdolabı tercih edilebilir; bu durumda ürün 1-1,5 ay iyice kalır.
Siyah susam cipsi, patlamış mısır veya patates cipsi gibi "puff" yapmaz. Bu ürün, yoğun ve krocant bir yapıya sahip olmak üzere tasarlanmıştır. Eğer sipslerin hafif ve gözenekli olması isteniyorsa, hamura 1 çay kaşığı kabartma tozu eklenebilir. Bununla birlikte, bu da ürünün susam yoğunluğunu azaltır.
Ekstra su eklenmişse, hamuru 30-45 dakika buzdolabında dinlendirin. Soğuma sırasında, susam yağı katılaşır ve hamur daha az yapışkan hale gelir. Eğer bu işlemden sonra da yapışkanlık devam ediyorsa, hamura kademeli olarak un ekleyin.
Tuz, hamur aşamasında karıştırılmış durumdadır. Ancak üzerine ekstra tuzlanma istiyorsanız, bunu şekillendirmeden hemen sonra, pişirmeden önce yapın. Pişirme sırasında en üstte serpilen tuz, cipsin sertleşmesine engel olabilir veya yanabilir.
Siyah